Stedentripnavigatie
Helaas vertrok het vliegtuig om drie uur ’s middags. We zouden pas in de avond aankomen en direct naar het hotel moeten gaan. Ach ja. We hadden vijf dagen Rome geboekt en we konden de volgende dag lekker vroeg beginnen. Die avond op een Romeins terras achter een glaasje rode wijn maakten we plannen voor de volgende dag.We spreidde de stadsplattegrond uit op het tafeltje en bekeken wat er allemaal te doen was. Ik vroeg aan haar: ‘wat zullen we doen, cirkelen of zigzaggen?’ ‘Zigzaggen’ zei ze, ‘cirkelen is veel te lastig. Dan moet jij constant kaartlezen en daar is ook geen lol aan (voor jou of voor mij vroeg ik mij af).’ ‘Zigzaggen dus’. Ik pakte een rood potlood en zette dat linksboven op de kaart.
Met zigzaggende diagonale bewegingen begon ik een lijn op de kaart te tekenen en zorgde er angstvallig voor de verschillende antiquiteiten niet te missen. De rode lijn eindigde rechtsonder en we verdeelde de kaart in vier stukken voor de tijd die ons nog restte. Snel de wijn opdrinken en naar bed: we hadden een flinke tocht voor de boeg en wilden al om vijf uur op.
De volgende ochtend pakten we de metro en zochten ons startpunt op. Al laverend en navigerend bereikten we na anderhalf uur de eerste bezienswaardigheid. Gelukkig was deze publiekelijk toegankelijk aangezien de meeste romeinen nog op één oor lagen. Halverwege de dag gingen we op een terrasje zitten en bestelde wat te eten. ‘Toch wel jammer dat we niet ’s nachts konden reizen’ zei ik.
Loodzware tassen en espresso
Mijn reisgenoot vond het niet zo erg. ‘Als we in de nacht hadden gevlogen hadden we ‘s morgens al met zigzaggen moeten beginnen. Met die loodzware tassen is dat geen pretje. En zoals je ziet ligt het hotel op het tweede gedeelte van de rode lijn. Waar hadden we dan die eerste nacht moeten slapen? Nee hoor, ik vond het niet erg dat we gedwongen waren eerst naar het hotel te gaan’. Bij de espresso dacht ik na over de woorden van mijn reisgenoot. Er zat iets in.
Komt je dit bekend voor? Nee? Ga jij niet ook op deze manier een stad verkennen? Dit is geen vakantie. Dit is een wetenschappelijke expeditie. Maar waarom niet? Het is efficiënt en je weet zeker dat je niks mist. Punt is alleen dat het ongelofelijk veel tijd kost en je allerlei zaken tegenkomt waar je niet in geïnteresseerd bent. Het voelt heel onnatuurlijk aan.
Als je een stedentrip maakt ga je direct naar de eerste relevante plek en dat is meestal het hotel. Inchecken en de bagage in de hotelkamer dumpen. Even opfrissen en de stad in. Vanuit de eerste relevante plek (Colosseum) ga je vervolgens naar de volgende relevante plek (Vaticaan), dan naar een terrasje, en zo verder.
Eén van mijn klanten beklaagde zich over het feit dat mensen niet in staat waren een bepaald formulier op zijn website correct in te vullen. ‘Wat is daar nu zo moeilijk aan? Bovenaan het formulier staat in duidelijk leesbare tekst hoe zij het formulier moeten invullen. Maar MENSEN LEZEN HELEMAAL NIET!’ Mijn klant had helemaal gelijk. Mensen lezen niet. Althans, niet op internet. En zo hoort het ook. Mensen behoren niet te lezen op internet. Als ze dat zouden doen gedroegen ze zich onnatuurlijk. Even onnatuurlijk als het stel in de inleiding.
Nu ja, goed. Mensen lezen wel, maar ze lezen alleen wat relevant voor hun is. Doel en tijd zijn hier de sleutelwoorden. Mensen die een website bezoeken hebben een doel. Verschillende mensen die een website bezoeken hebben verschillende doelen. Daarom bieden de meeste websites verschillende zaken aan. Mensen weten dat en zoeken op de pagina met hun ogen naar datgene waarmee zij hun doel kunnen bereiken. Bovendien spaart dit een hoop tijd.
Te abstract?
Neem het voorbeeld van het formulier. Doel: lid worden van een organisatie. Op de homepage zal ons aspirant lid zoeken naar een grote knop waar ‘wordt nu lid’ op staat en zal hier op klikken. De rest van de pagina wordt genegeerd. U zult zeggen: niet noodzakelijkerwijs. Misschien wil deze persoon meer van de organisatie weten. Dat maakt geen verschil. Onze proefpersoon heeft dan twee doelen: lid worden EN meer te weten komen. Ook dan zal hij alle andere informatie negeren.
Op de volgende pagina (met manieren om lid te worden) staat een link met ‘online abonneren’. Hierachter vindt men het formulier die niemand correct ingevuld. De oorzaak is simpel. Onze proefpersoon gaat zich niet ineens anders gedragen dan op de andere webpagina’s. Er wordt gezocht naar de eerste relevante plek, en dat is het eerste invulveld. Hiervoor staat ‘voornaam’. Die weet ik: ‘Finn’. Tweede veld, ‘achternaam’. Makkie: ‘Stapelkamp’. Enzovoorts. Formulier invullen en verzenden. Ben ik mij bewust dat ik een essentieel stukje tekst heb overgeslagen? Allerminst.
Halverwege struikelen
Maar misschien kom ik halverwege in de problemen. Er staan vragen in het formulier die ik niet zo gemakkelijk kan beantwoorden. Wat nu? Kan ik mij de inleidende tekst herinneren? Misschien heb ik geluk en staat het hele formulier op één pagina en kan ik naar het begin scrollen. Of misschien staat er een ‘help’ of ‘info’ op de pagina. Niet in dit voorbeeld. Ik ben op pagina drie van het formulier en ik heb de inleidende tekst niet eens gezien. Het is dan een kwestie van gokken en doorgaan. Gevolg is dat het overgrote deel van de aspirant leden het formulier verkeerd ingevuld verzendt.
Het formulier verbeteren bleek een fluitje van een cent. De informatie uit de inleidende tekst verplaatste ik naar de relevante plek binnen het formulier. Sommige aanwijzingen werden verwerkt in de vraagstellingen. Sindsdien vult vrijwel iedereen het formulier correct in.
Simpel zou je denken. Logisch. Het is nochtans verbijsterend hoeveel webpagina’s ik tegenkom die er van uitgaan dat ik ALLES ga zitten lezen. Sta je voor de taak een webpagina op te zetten, denk aan een toeristenkaartje. Daar staat precies op wat je wilt weten. Een eenvoudig stratenplan, openbaar vervoer in krachtige belijningen en duidelijke tekeningetjes van belangrijke bezienswaardigheden. Geloof mij: van de buitenwijken van Rome wordt niemand vrolijk.
Finn Stapelkamp
Eerder gepubliceerd: MacFan 48